Sunday, 7 September 2014

Vẻ đẹp của nghệ thuật

Aaaaaaaaa, aaaaaaaa, chỉ muốn hét lên thật to. Vì yêu thích, vì điên cuồng, vì đau khổ, vì vui sướng, vì bất lực, tất cả cùng một lúc. Vì Once và Begin Again. Cả hai bộ phim làm mình vừa câm lặng vừa muốn kêu gào, chính xác là mình vừa coi vừa la lên như điên dại: "Hay quá. Má ơi. Hay quá". Đều của John Carney. Đều về những nghệ sĩ chân chính. Đều về âm nhạc.

Begin Again: Keira Knightley luôn hút hồn người xem như thế, vừa trong sáng, tự nhiên, chân thật, vừa thông minh, cá tính, góc cạnh, cách ăn mặc lại trang nhã và tinh tế. Mark Ruffalo, cứ như vai diễn này là dành riêng cho anh vậy, vì anh không phải diễn mà cứ như đang sống, bê tha và nát rượu, nhưng nhạy cảm và tài năng. Còn Adam Levine tỏa sáng trên sân khấu với Lost Star khiến các cô gái phát cuồng. Yêu thích cái cách nhân vật Dan chỉ đạo các nhạc cụ khi nghe bài hát của Gretta, nghẹn ngào khi xem Gretta thất thểu dắt chiếc xe đạp trên phố và ngã nhào vào vòng tay người bạn thân khi bị phản bội, say mê với những bài hát được quay trên đường phố New York sống động, và ngẩn ngơ khi Gretta và Mark cùng đi dạo và lắng nghe những bài hát xưa cũ.

Vì bị ấn tượng mạnh bởi Begin Again, nên mình không nghĩ Once có thể hay như thế. Khi mới xem xong thì chỉ thấy ở Once một vẻ đẹp mộc mạc và tự nhiên. Những nghệ sĩ đường phố, những giai điệu lắng đọng, và những góc quay hẹp tạo cảm giác là lạ. Nhưng sau đó, các bài hát của Once cứ ngân vang, ám ảnh, khiến mình ngâm nga nhạc điệu của chúng suốt buổi sáng. Khi nghe lại Falling Slowly, bài hát chính trong phim, những ca từ nhạc điệu cứ như như xuyên qua tim mình, khiến mình muốn rơi nước mắt. Đã lâu lắm rồi, mình không hề nhớ rằng nỗi buồn lại đẹp đẽ, trong suốt, và nguyên sơ đến vậy. Rồi mình hoàn toàn bị "cưa đổ" khi biết được bộ phim được dàn dựng như thế nào.

Once đã trải qua một quãng thời gian dài đình trệ với nhiều sự cố, tưởng như phải hủy bỏ, để cuối cùng được hoàn thành với một ngân sách cực kỳ eo hẹp. Vì diễn viên được phân vai chính đột ngột rút lui kèm theo rất nhiều tiền tài trợ, đạo diễn đã thuyết phục nhạc sĩ người viết các bài hát cho phim, Glen Hansard, đóng vai nam chính chung với cô học trò Marketa Irglova của mình. Bản thân Glen đã bỏ học từ năm 13 tuổi để đánh đàn trên đường phố, nên dường như không có ai phù hợp hơn anh cho vai diễn này. Phim sử dụng ánh sáng ngoài trời và âm thanh đường phố tự nhiên để tiết kiệm chi phí. Những cảnh phim được quay trên phố không giấy phép, với ống kính dài để tránh bị chú ý và giúp hai diễn viên không chuyên tự nhiên hơn. Một số cảnh khác được quay tại nhà riêng của Glen Hansard với nhiều diễn viên phụ là bạn bè và gia đình của Glen, và nhiều đoạn hội thoại là do ứng khẩu. Cả hai nghệ sĩ ngoài đời thực đều có tình cảm thầm kín với nhau, nên cái cách mà họ nhìn nhau, cái cách họ nói với nhau đều không hề là diễn. Và âm nhạc của phim tuyệt vời khôn tả, nhẹ nhàng sâu lắng, muộn phiền đau đớn. Tất cả những điều ấy làm nên nét chân thực cho bộ phim, làm nên cái vẻ đẹp lấp lánh đầy ám ảnh của nó. Hai nhân vật chính không có tên mà chỉ là Guy và Girl, như muốn nói rằng họ chỉ là những nghệ sĩ bình dị vô danh như bao người khác ngoài kia, không bao giờ đến với ánh đèn sân khấu, không bao giờ được biết đến. Để rồi đền đáp lại nỗ lực của đoàn làm phim, bộ phim sau khi công chiếu đã trở thành một thành công lớn về mặt thương mại, đem lại danh tiếng cho hai nhạc sĩ tài năng.

Cả hai bộ phim đều nói về niềm đam mê, nỗi buồn, những trái tim tan vỡ, và những cách kết nối kỳ lạ giữa tâm hồn con người. Cả hai bộ phim đều được làm rất chín, đều kết thúc lưng chừng, đều không có những cảnh làm tình mùi mẫn hay ngay cả một nụ hôn giữa các nhân vật chính. Nhưng đó lại là điểm khiến mình thích chúng đến vậy, sự trong sáng, tự nhiên, chân thực, mà để lại những dấu ấn mạnh mẽ trong tim. Những nhân vật trong phim không phải là vĩ đại, không phải không có những dục vọng tầm thường, nhưng họ vượt qua được những ham muốn ấy, để tìm đến và gắn kết với nhau bởi những điều cao cả và tốt đẹp hơn.

Cả hai bộ phim đều khiến mình vừa khóc vừa cười. Mình thấy chính mình trong đó, thấu hiểu và đồng cảm với từng nhân vật. Mình thấy mình trong Guy, chật vật giữa miếng cơm manh áo thường ngày và đam mê bản thân. Thấy mình trong Gretta, với mâu thuẫn về những gì mình tin là nghệ thuật chân chính và thị hiếu đám đông. Mình hiểu Dan như hiểu chính mình, một ngôi sao thất thế luôn giữ vững niềm tin và nguyên tắc riêng của mình khi tìm kiếm âm nhạc đích thực nhưng bị nghiền nát bởi hiện tại khắc nghiệt của ngành công nghiệp giải trí, của xu hướng thị trường. Đồng cảm với Dave, tự hỏi liệu mình có giữ nổi mình hay rồi sẽ lóa mắt trước ánh sáng của hào quang. Mình thấy mình trong những tình cảm đẹp đẽ và bản chất thiêng liêng của nghệ thuật.

Nhớ đến Guy, yêu tha thiết cây đàn và những nốt nhạc, nhưng chôn mình trong tiệm sửa máy hút bụi, lại nghĩ đến mình, mơ ước làm một người viết đích thực, nhưng biết đâu cả đời rồi sẽ chỉ là một kẻ rỗi hơi nói lảm nhảm trên Facebook. Nhớ đến hai bộ phim, mình nhớ đến bản chất của đam mê. Gretta, Steve hay Guy hát chỉ cho họ, chỉ vì niềm đam mê của chính mình, vì tình yêu đã ăn sâu vào máu. Khoảnh khắc cầm cây đàn lên, anh quên hết tất cả, cháy hết mình cho giây phút rực rỡ. Rồi trở về cuộc sống trần trụi và nghèo khổ, buồn tẻ và cô độc. Nó rất gần với mình. Khi trò chuyện với những con chữ, tim mình như bùng cháy với những cảm xúc, buồn bã và đẹp đẽ, yêu thương và căm giận. Những phút như thế, những con chữ nâng mình lên, khiến mình vĩ đại hơn, tốt đẹp hơn, cao thượng hơn chính mình. Để rồi khi khoảnh khắc ấy qua đi, mình trở về là một kẻ tầm thường như cũ, vật vã với những chuyện vặt vãnh đời thường. Nhưng những giây phút đó, những con chữ đó, chúng cứu rỗi mình, đem lại ý nghĩa đích thực cho cuộc sống của mình. Để trong những lúc bình thường, mình biết mình phải sống xứng đáng với cái tình của chữ, và gắng sống sót để chờ đợi những khoảnh khắc lóe sáng tiếp theo.

Guy trong phim, và Glen Hansard ngoài đời thực đã không ngừng sáng tác, không ngừng theo đuổi con đường của anh. Mình cũng thế, đã từ lâu mình biết rằng, dù cho không có bất kỳ ai đọc, mình cũng sẽ viết, vì trái tim mình kêu gào được trút bỏ những cảm xúc của nó. Hãy cứ như vậy, để xem những con chữ sẽ đưa mình đến đâu. Còn bây giờ, mình đang lắng nghe Glen Hansard, sau quãng thời gian dài nghe cái gì cũng thấy nhạt, vui mừng tìm thấy âm nhạc của chính mình.

5 comments:

  1. This comment has been removed by a blog administrator.

    ReplyDelete
  2. Mình thích style của Keira Knightley đơn giản mà quyến rũ quá trời. :)
    Góc quay của hai bộ phim đẹp quá luôn.

    ReplyDelete
    Replies
    1. Dạ, cảm ơn chị cũng thích chúng như em. Hai bộ phim thiệt đẹp, mới đầu em thích Begin Again, còn giờ lại thấy yêu Once hơn, chân thực quá trời :)

      Delete
    2. Hi, ở Begin Again thì hơi buồn một xíu về playlist và lời thoại, nhưng vẫn thích vẻ nhẹ nhàng, đam mê, nỗi buồn. Once thì hay hơn.

      Sẵn đây thì mình sinh 89, ở Phù Cát. :)

      Delete
    3. À, mình lớn hơn bạn 1 tí, quê Tuy Phước :). Rất vui được làm quen.

      Delete