Sunday, 10 November 2013

Couchsurfing và những trải nghiệm.

Couchsurfing dạo gần đây đã khá phổ biến đối với giới trẻ Việt Nam, một phần nhờ sự quảng bá giới thiệu của những người trẻ đam mê du lịch như quyển Xách balo lên và đi của Huyền Chíp, Tôi là một con lừa của Tiến sĩ Nguyễn Phương Mai và các phượt tử khác.

Về Couchsurfing.

Nói một chút về Couchsurfing,  trang web này kêu gọi và thiết lập một mạng lưới các tình nguyện viên (được gọi là Couchsurfer, viết tắt là CSer) trên toàn thế giới cung cấp chỗ ngủ miễn phí cho khách du lịch tự do đến đất nước của họ. Dân du lịch bụi thường không cần đến khách sạn năm sao, chỉ cần đơn giản một chỗ trống tối thiểu để nghỉ ngơi, trên ghế bố, cái võng, phần giường còn trống, hoặc ngay cả dưới sàn nhà phòng khách. Thế nên trang web mới có cái tên gọi dễ thương là Couchsurfing (lướt ghế).

Tham gia Couchsurfing, nếu không có điều kiện cho ở nhờ, bạn cũng có thể gặp gỡ trò chuyện với khách du lịch, đưa họ tham quan thành phố nếu có thời gian rảnh, giới thiệu cho họ về văn hóa đất nước mình, hoặc tham gia vào các hoạt động phong phú của nhóm CS mỗi địa phương. Bằng cách đó, Couchsurfing kết nối người bản xứ với dân du lịch và người nước ngoài sống và làm việc ở địa phương, góp phần trao đổi văn hóa, phát triển mạng lưới xã hội và đem lại nhiều niềm vui, kiến thức khi làm quen, kết bạn với những người cùng sở thích. Do vậy đây là một cách hay để trải nghiệm văn hóa mỗi vùng đất qua lăng kính của những người bản địa.



Thực ra Couchsurfing không phải là trang web duy nhất cung cấp dịch vụ như vậy. Thử gõ cụm từ: "hostpitality exchange", bạn sẽ thấy khá nhiều trang web khác kết nối khách du lịch và dân bản địa với cách thức hoạt động tương tự. Hospitality Club là một trang web khá nổi tiếng, được xây dựng còn trước cả Couchsurfing và hoạt động rất mạnh ở Châu Âu. Tuy nhiên, vì giao diện kém thân thiện với người dùng và quy định về an toàn không rõ ràng nên rất nhiều thành viên của Hospitality Club đã rời bỏ diễn đàn này và chuyển sang Couchsurfing. Hiện nay, Couchsurfing dẫn đầu trong các trang web về hospitality exchange với số thành viên trên 4 triệu người. Đứng thứ hai vẫn là Hospitality Club với gần 700,000 thành viên. Các trang khác như Global Free Loader, Tripping, Warm Shower nối tiếp nhưng số lượng chỉ khoảng vài chục nghìn thành viên.

Trong khi các trang web khác hoạt động nhỏ lẻ và rời rạc, Couchsurfing nổi tiếng khắp thế giới với mạng lưới thành viên dày đặc. Điều đó không phải là không có lý do.

Để hoạt động hiệu quả, Couchsurfing đã xây dựng một hệ thống chặt chẽ các tiêu chí đánh giá niềm tin nhằm bảo đảm tốt nhất có thể sự an toàn cho host (người cho ở nhờ) và surfer (người xin ở nhờ). Vì chỗ ở là vấn đề cốt lõi của mỗi người tham gia trang web, nên khi thành viên mới đăng ký, Couchsurfing đề nghị họ xác nhận địa chỉ bằng cách donate số tiền khoảng 10USD, Couchsurfing sẽ gửi một tấm thiệp chúc mừng tham gia để xác minh rằng địa chỉ của bạn là có thật. Nên khi bạn nhìn thấy một thành viên nào đó có địa chỉ đã được xác nhận thì bước đầu tiên có thể an tâm là họ (đang hoặc đã từng) có một chỗ ở thật, chứ không phải là địa chỉ ma. Tuy nhiên, bước này có thể được bỏ qua.

Tiếp theo, mỗi người dùng sở hữu một hồ sơ cá nhân (profile) liệt kê chi tiết hầu như mọi thứ về bản thân, cho phép những người khác đánh giá được phần nào về tính cách, sở thích, con người của chủ nhân profile. Càng đầu tư nhiều vào profile thì mức độ tin cậy càng tăng cao.

Tiêu chí cuối cùng và quan trọng nhất là xem những nhận xét của các thành viên khác về chủ nhân của profile đó. Qua những nhận xét giữa người dùng với mạng lưới bạn bè của anh ta, những người đã tiếp xúc với người đó, và xem xét tiếp những profile của những người bạn này, bạn có thể có một ấn tượng trong đầu là người này có đáng tin cậy để gặp mặt, để host hay để surf không, và có phù hợp với tính cách của bạn không.

Các dịch vụ cộng thêm và những hỗ trợ đặc biệt cho người dùng trên Couchsurfing cũng góp phần tạo nên danh tiếng của trang web. Ngay khi người dùng tạo tài khoản và hoàn thành profile của mình, một trong những thành viên gạo cội sẽ gửi tin nhắn cá nhân chào đón người mới đến với Couchsurfing và đưa ra những chỉ dẫn cơ bản để họ bắt đầu hành trình của mình. Khi nào thành viên có thắc mắc hoặc rắc rối gì, họ đều có thể liên hệ lại với người hướng dẫn đó để được tư vấn.

Mỗi địa danh đều có diễn đàn CS riêng của mình với các mod để quản lý, trên đó cung cấp đầy đủ các chỉ dẫn du lịch về địa phương, nơi ăn chốn ở, danh lam thắng cảnh xung quanh và phương tiện đi lại, thời tiết, các lễ hội, hoặc tìm bạn đường, bạn đồng hành đi phượt, đi chơi, và cả những cảnh báo về các trò lừa đảo, về những thành viên có ý đồ xấu quấy rối hay lợi dụng khách du lịch trước đó. Đặc biệt, để bảo đảm tối đa sự an toàn của thành viên, Couchsurfing lập ra hẳn một ban gọi là Safety Team, hoạt động tích cực để kiểm tra tính tin cậy của mỗi profile, xác minh thông tin và sẵn sàng xóa các profile được dày công đầu tư nếu có dấu hiệu xấu hoặc nhận được báo cáo tiêu cực từ cộng đồng.

Những trải nghiệm: 

Khi tiếp xúc với Couchsurfing, mình đã rất ấn tượng và bị lôi cuốn bởi ý tưởng đó. Sau đó mình thử tạo tài khoản, bắt đầu host (cho ở nhờ) trong căn phòng trọ cũ chỉ hơn 10m2 của mình. Thời gian đó, đa phần mình host những đôi nam nữ yêu nhau đi du lịch chung. Mình thích quan sát cách các cặp đôi trò chuyện, đối xử với nhau và cùng xử lý các tình huống phát sinh trong hành trình. Từ đó mình rút ra những chiêm nghiệm, kinh nghiệm cho bản thân.

Cặp đôi đầu tiên mà mình host là một anh chàng người Peru và bạn gái người Nga. Họ là dân lữ hành chuyên nghiệp, vừa đi vừa làm việc, và đi hết nơi này đến nơi khác, theo luồng cảm hứng. Công việc của họ là đạo diễn phim, anh Peru cho mình xem những tác phẩm ngắn của anh, kể cho mình về cuộc sống đây đó từ quê nhà Peru, đến cuộc sống ở Nga nơi anh học và làm việc, về những con đường lữ hành. Nhờ anh cổ vũ, mình tìm lại được niềm vui viết lách sau những ngày bỏ bê chú tâm cho công việc sau khi ra trường. Và cũng nhờ anh mà mình lần đầu biết được thế giới nhiều màu sắc của những người lữ hành, và ấp ủ ước vọng lên đường.

Không lâu sau đó, mình host một đôi bạn người Pháp. Họ không nói được nhiều tiếng Anh, tụi mình chủ yếu giao tiếp bằng tay, nhưng nói hầu như liên tục và rất vui vẻ. Đặc biệt là người bạn nữ, dù chỉ mới gặp nhau, bọn mình có thể thoải mái trò chuyện về mọi chủ đề, cứ như đã thân quen từ lâu. Mình cảm nhận ở bạn ấy sự chân thành, nhân cách trung thực tốt lành, và một trái tim trong trẻo. Sau khi rời Việt Nam, bọn mình vẫn liên lạc, và hẹn sẽ gặp lại vào một ngày không xa. Đó là một trong những người mình đặc biệt ấn tượng và là người mình có thể tự hào gọi là life-time friend.

Cực kỳ tâm đắc với Couchsurfing, mình giới thiệu nó với một số người bạn và đồng nghiệp của mình. Một số cảm thấy thích thú ngay lập tức với ý tưởng đó, nhưng nhiều người khác lại nghi ngờ "Lỡ đâu bị lừa thì sao? Lỡ bị quấy rối thì sao? Em có phải tốn nhiều tiền không? Để được host chắc em phải làm cái này cái nọ..." Thực ra mình không "phải" làm gì cả. Đây là tổ chức tình nguyện phi lợi nhuận, thành viên có thể tham gia một hoạt động nào đó nếu họ thích, nếu không thì thôi, chẳng có gì mang tính ép buộc ở đây cả. Ví dụ như khi đăng ký thành viên, nếu thích bạn có thể đóng góp một khoảng tiền nhỏ để góp phần duy trì Couchsurfing, nếu không thích thì vẫn lập tài khoản được. Khi có khách du lịch hỏi xin ở nhờ, nếu thích bạn có thể host, nếu không thích thì từ chối, chẳng sao cả. Tất cả đều dựa trên tinh thần tình nguyện của người tham gia.  Điều đầu tiên để có được những trải nghiệm hay ho là sẵn sàng chấp nhận những ý tưởng mới, bớt e ngại và tăng hành động, như tiếng Anh có cụm từ: "get out of your comfort zone".

Vì xây dựng chủ yếu dựa trên lòng tin, nên dĩ nhiên một số thành viên cũng có những kinh nghiệm không vui với các người dùng khác, theo mình chủ yếu là do không tìm hiểu kỹ profile của thành viên đó, hoặc do khác biệt về cá tính. Mình tự nhận bản thân là một người rất kén chọn khi quyết định gặp người lạ, chủ yếu để bảo đảm mình và người bạn mình host/gặp gỡ sẽ có thời gian thoải mái và dễ chịu bên nhau. Do vậy chưa bao giờ có kinh nghiệm không hay trong việc host/surf hay travel chung với các bạn Couchsurfer. Nói về những trải nghiệm, mình đã có những khoảng thời gian vui vẻ với CSers, những người mình host, surf, hay du lịch cùng. Có những người vừa mới gặp mình đã cảm thấy thân quen, có những câu chuyện bất tận và đầy tiếng cười, và những người bạn hứa hẹn thành tri kỷ, cũng nhờ Couchsurfing mà ra.

Về CS địa phương. So với CS các nơi khác, CS Sài Gòn còn yếu và rời rạc trong hoạt động tập thể và số lượng người đăng ký host. Ở một số nơi khác như CS Penang - Malaysia, mỗi khi có người mới gia nhập group liền được mod chào mừng và hướng dẫn cụ thể về thông tin du lịch và cập nhật các hoạt động trong tuần. CS Hà Nội có đội ngũ thường trực rất hùng hậu với phong cách marketing hiệu quả, in áo thun đồng phục cho thành viên và các buổi gặp mặt chào mừng thành viên mới. CS Sài Gòn tuy không quá mạnh nhưng cũng thường tổ chức các buổi họp mặt, một số buổi từ thiện, câu lạc bộ sách, nhóm bơi, lớp yoga.....hàng tuần.

Có nhiều nhóm chơi khác nhau trong CS Sài Gòn tùy thuộc vào tính cách. Một số nhóm thích không khí sôi động thường rủ nhau party, bar, đi nhậu. Mình chủ yếu tham gia vào nhóm bơi và nhóm yoga. Ở đây, mình tìm được những người bạn cùng sở thích, nhẹ nhàng, dễ thương và thân thiện.

Buổi dã ngoại của nhóm bơi CS Sài Gòn.
Một buổi tập của nhóm Yoga Lifestyle

Một số kinh nghiệm: 

Một số kinh nghiệm rút ra từ Couchsurfing.

Khi host:
- Đọc kỹ profile của người request, bạn bè, hình ảnh. Nếu không cảm thấy thực sự ưa thích và phù hợp với người đó sau khi đọc xong, đừng host. Điều quan trọng nhất khi tham gia vào trang web này là An toàn và Sự thoải mái của riêng bạn.
- Chuẩn bị chu đáo chỗ nghỉ ngơi cho khách sắp đến nhà. Thông báo trước với gia đình/ bạn cùng phòng/ chủ nhà trọ/ tổ trưởng dân phố/cảnh sát khu vực.
- Thành thật, cởi mở, và thân thiện với surfer. Đa phần khách du lịch đều thích tìm hiểu về phong tục, văn hóa của vùng đất sở tại, do vậy đừng ngần ngại chia sẻ kể chuyện về phong tục tập quán, thói quen sinh hoạt và truyền thống văn hóa của dân tộc.

Khi surf:
- Đầu tiên và tiên quyết là một request tốt, có đầu tư.
- Sạch sẽ, lịch sự.
- Sẵn sàng trải nghiệm.

Khi tham gia các hoạt động cộng đồng của Couchsurfing:
- Chủ động trò chuyện, hòa nhập
- Làm quen, gợi chuyện, tạo điều kiện cho người mới hòa nhập với nhóm.
- Vui vẻ, thân thiện và sẵn sàng giúp đỡ.

2 comments:

  1. Em ơi, lúc em host thì có gặp rắc rối gì về việc đăng ký tạm trú với chính quyền địa phương không?

    ReplyDelete
    Replies
    1. Dạ cũng tùy chỗ chị. Thông thường em sẽ báo cho chủ nhà và tổ trưởng dân phố trước. Nếu nơi nào kỹ hơn thì gọi báo trước cho công an khu vực. Các bạn ở cũng chỉ 1, 2 ngày nên tổ trưởng dân phố thường bảo là không cần đăng ký tạm trú, chỉ cần photo hộ chiếu cho chắc thôi. Còn chỗ ở nào quá khó thì em sẽ không host để tránh gây phiền phức cho các bên, chỉ gặp nhau rồi đi dạo quanh thành phố thôi. Theo luật thì tất cả mọi người đến ở nhà mình dù chỉ một đêm thôi cũng cần đăng ký, người nước ngoài thì còn làm căng hơn nữa. Nên ở Việt Nam các bạn Couchsurfer cũng bị hạn chế trong việc host khá nhiều ạ.

      Delete